Muğla‘nın Fethiye ilçesinde, nesilden nesile aktarılan dastar dokumacılığı geleneği, Fethiye Bilim ve Sanat Merkezi (BİLSEM) öğrencileri tarafından dijital dünyaya taşındı. Bu anlamlı proje, kültürel mirasın korunması ve gelecek nesillere aktarılması adına önemli bir adım olarak öne çıkıyor.
Gençlerin Dijital Dokunuşuyla Tarihe Yolculuk
Fethiye BİLSEM’de eğitim alan 7. sınıf öğrencileri Kürşat Cömert, Bayram Efe Konuk ve İsmayıl Mursalzade, danışman öğretmenleri Tuğba Büyük’ün rehberliğinde, Ortaokul Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması’na damga vuran bir çalışmaya imza attılar. “Gelenekten Geleceğe; Dastarın Dijital İzleri” adını verdikleri projeleriyle, Fethiye’nin önemli bir kültürel değeri olan dastar dokumacılığını dijital platformlara taşıdılar. Bu sayede, geleneksel el sanatının unutulmaya yüz tutmaması ve daha geniş kitlelere ulaşması hedeflendi.
Dastar Dokumacılığının Günümüzdeki Zorlukları ve Projenin Amacı
Kurum Müdürü Hasibe Polat Dayıoğlu’nun destekleriyle hayata geçirilen projede, özellikle Yeşil Üzümlü Mahallesi’ne özgü, coğrafi işaretli geleneksel el sanatı olan dastar dokumacılığı mercek altına alındı. Kadınların el emeğiyle yaşatılan bu somut olmayan kültürel miras, günümüzde usta sayısındaki azalma ve genç neslin farklı ilgi alanlarına yönelmesi gibi nedenlerle tehdit altında bulunuyor. Öğrenciler, bu endişe verici durumun farkındalığıyla, dastar dokumacılığının sürdürülebilirliğine katkı sağlamak amacıyla kapsamlı bir saha çalışması yürüttüler.
Saha Çalışması ve Dijital İçerik Üretimi
Proje kapsamında öğrenciler, Fethiye Likya Kadın Kooperatifi ve Dastarhane’yi ziyaret ederek derinlemesine araştırmalar yaptılar. İncirköy ve Yeşil Üzümlü’de devam eden dastar dokumacılığı kurslarına katılan öğrenciler, bu geleneksel sanatın inceliklerini yakından gözlemleme fırsatı buldular. Dastarın tarihçesi, üretim aşamaları ve yöreye özgü motifler hakkında detaylı bilgiler toplayan ekip, usta dokumacılarla da söyleşiler gerçekleştirerek bilginin kuşaktan kuşağa nasıl aktarıldığını yerinde deneyimlediler. Elde edilen tüm bu veriler ışığında öğrenciler, gençlerin ilgisini çekecek ve kültürel mirasın korunmasına katkı sağlayacak dijital içerikler ürettiler. Bu kapsamda, dastar dokumacılığına dair bilgi ve görsellerin yer aldığı bir sanal müze oluşturuldu. Ayrıca, tanıtım ve yaygınlaştırma amacıyla bir blog sitesi ve sosyal medya kanalı da aktif hale getirildi.
“Gelenekten Geleceğe, Dastarın Dijital İzleri” projesi, öğrencilere sadece kültürel miras bilinci kazandırmakla kalmadı, aynı zamanda geleneksel değerlerin dijital araçlar aracılığıyla ne kadar etkili bir şekilde tanıtılabileceğini de kanıtladı. Bu çalışma, yerel kültürün korunması ve gelecek nesillere aktarılması konusunda ilham verici bir model teşkil ediyor.
